Rabu, 12 Disember 2012

Terima kasih Mak Long Emmy

:-)

Dimaksudkan dalam tajuk pos di atas ialah ucapan penghargaan kepada fizikawan perempuan, Emmy Noether. Beliau merupakan anak pertama daripada empat adik-beradik (Mak Long) dan juga ahli matematik Jerman, tetapi hasil kerja beliau mendapat tempat dalam fizik.

Secara ringkas beliau menghubungkan di antara "fizik simetri" (atau khususnya mengenai invarians) dengan "keabadian kuantiti". Beliau menerbitkan melalui ketumpatan Lagrangian dengan penjelmaan sesuatu simetri. Sebagai contoh, simetri translasi ruang (spatial translation symmetry) yang terkandung dalam penjelmaan Poincare (gabungan penjelmaan Lorentz dan translasi) telah menerbitkan prinsip keabadian momentum. Begitu juga translasi ke atas masa, telah menerbitkan prinsip keabadian tenaga.

[Translasi ruang; f(x,t) --> f(x+a,t), translasi masa; f(x,t)--> f(x,t+a)]

Hasil kerja beliau juga mendapat pujian daripada kebanyakan ahli fizik seperti Herman Weyl dan Albert Einstein dan pernah Einstein menukilkan, kalau kerana hasil kerja Noether fizik kita menjadi lebih baik. Beliau juga diakui genius dikalangan wanita.

Bukan apa saya sedang membaca tentang simetri terutamanya yang melibatkan tolok-tolok interaksi (EM, lemah dan kuat) untuk memahami Teori Kesatuan Gedang. Jika membaca tentang Teori Tolok, meskipun teori ini agak moden, kita mesti juga membaca kerja beliau. Saya teringat nasihat Gerard 't Hooft (pemenang hadiah Nobel dalam penormalan semula kuantum), beliau menyarankan kita supaya jangan lupa membaca bahan-bahan akademik atau artikel-artikel klasik jika nak mempelajari fizik teori.

Saya ada makalahnya yang diterjemahkan, malangnya saya menulis pos ini dalam komputer riba adik saya. Jika tak saya akan turut melampirkan makalahnya.

Usahanya terkesan dalam fizik era moden

Seterusnya saya melampirkan prinsip keabadian kuantiti (dalam fizik moden) yang diterbitkan daripada usaha/idea beliau.

Translasi ruang --> keabadian momentum, p
Translasi masa --> keabadian tenaga, E
Putara ruang --> keabadian momentum sudut, J
[3 di atas terkandung di dalam Penjelmaan Poincare dan Lorentz]

Penjelmaan tolok simetri U(1) --> kewujudan cas elektrik
Penjelmaan tolok simetri SU(2) --> Isospin (analogi kepada spin, dan digunakan ke atas untuk memahami proton dan neutron)
Penjelmaan tolok elektrolemah SU(2)xU(1) --> terbitan daya elektrolemah
Penjelmaan tolok elektrolemah SU(3) --> kuark 'perasa' (up, down, charm) dan kuark 'warna' (merah, biru dan hijau), dalam Kuantum Kromodinamik (QCD) kita menggunakan 'warna' berbanding 'perasa'. Tambahan pula QCD sememangnya memaksudkna 'warna'.

-----------------------------
Berkenalan dengan Emmy

RAJAH 1: Emmy Noether
Sekali imbas melihat gambarnya terasa macam amah/pembantu rumah pun ada. Seterusnya saya lampirkan gambar-gambarnya yang lain. Klik di sini 

1 ulasan:

  1. orang fizik tak reti berfesyen :P ni yang rupa pembantu rumah...

    BalasPadam